ગુજરાતી રસોડાની ઓળખ એવી વાનગી એટલે દાળ ઢોકળી. એક જ વાનગીમાં દાળ, ઘઉં અને મસાલાનો ભરપૂર સ્વાદ મળે એવી આ રેસીપી શિયાળામાં ખાસ કરીને બહુ જ ગમે છે. દાળ ઢોકળી પચવામાં હળવી, પૌષ્ટિક અને એકદમ ઘરેલુ સ્વાદવાળી હોય છે. બપોરના ભોજનમાં કે રવિવારના ખાસ લંચમાં દાળ ઢોકળી બનાવશો તો આખું ઘર એની સુગંધથી ભરાઈ જાય.
આજે અમે તમને પરંપરાગત ગુજરાતી રીતથી, એકદમ સ્વાદિષ્ટ અને પરફેક્ટ દાળ ઢોકળી બનાવવાની રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવી રહ્યા છીએ.
દાળ ઢોકળી શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| પ્રોટીન ભરપૂર | તુવેર દાળથી શક્તિ આપે |
| સંપૂર્ણ ભોજન | દાળ અને ઘઉં એક સાથે |
| પચવામાં હળવી | દરેક ઉંમર માટે યોગ્ય |
| ઘરેલુ સ્વાદ | પરંપરાગત ગુજરાતી ટેસ્ટ |
| શિયાળાની વાનગી | શરીરને ગરમી આપે |
દાળ ઢોકળી માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| તુવેર દાળ | ૧ કપ |
| ઘઉંનો લોટ | ૧ કપ |
| મગફળી | ૨ ચમચી |
| આદુ-મરચી પેસ્ટ | ૧ ચમચી |
| હળદર | ૧/૨ ચમચી |
| લાલ મરચું | ૧/૨ ચમચી |
| ધાણા જીરું પાવડર | ૧ ચમચી |
| ગોળ | ૧ થી ૨ ચમચી |
| લીંબુનો રસ | ૧ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| તેલ | ૨ ચમચી |
| રાઈ | ૧/૨ ચમચી |
| જીરું | ૧/૨ ચમચી |
| હિંગ | ચપટીભર |
| લવિંગ | ૨ |
| તજ | ૧ નાનો ટુકડો |
| કરી પત્તા | ૮ થી ૧૦ |
| કોથમીર | ગાર્નિશ માટે |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ ઢોકળીનો લોટ બાંધવો
એક વાસણમાં ઘઉંનો લોટ લો. તેમાં હળદર, લાલ મરચું, ધાણા જીરું પાવડર, મીઠું અને એક ચમચી તેલ ઉમેરો. હવે થોડું થોડું પાણી ઉમેરીને કસેલો લોટ બાંધો. લોટને ઢાંકીને દસ મિનિટ માટે આરામ આપવા દો. આ લોટમાંથી પાતળી ઢોકળી વણવામાં આવશે.

સ્ટેપ ૨ દાળ ઉકાળવી
તુવેર દાળ ધોઈને પ્રેશર કુકરમાં હળદર અને પાણી સાથે ત્રણ સીટી આવે ત્યાં સુધી ઉકાળો. દાળ નરમ થઈ જાય પછી તેને હલાવીને એકસરખી કરો. દાળ વધારે ઘાટી ન રાખવી, મધ્યમ પાતળી રહે તેવી રાખવી.

સ્ટેપ ૩ દાળમાં મસાલા ઉમેરવા
ઉકાળેલી દાળમાં આદુ-મરચી પેસ્ટ, ધાણા જીરું પાવડર, ગોળ, મીઠું અને લીંબુનો રસ ઉમેરો. મધ્યમ આંચ પર દાળને ઉકળવા દો. ખાટું-મીઠું-તીખું સ્વાદ બેલેન્સ કરવો એ દાળ ઢોકળીનું મુખ્ય રહસ્ય છે.

સ્ટેપ ૪ ઢોકળી વણવી અને કાપવી
આરામ આપેલો લોટ પાતળો વણો. ચાકૂ કે કટરથી હીરા કે ચોરસ આકારમાં કાપો. ઢોકળી બહુ જાડી ન રાખવી જેથી દાળમાં સરસ રીતે રાંધાય.

સ્ટેપ ૫ ઢોકળી દાળમાં ઉમેરવી
ઉકળતી દાળમાં કાપેલી ઢોકળી ધીમે ધીમે ઉમેરો અને હલાવતા રહો જેથી ચોંટે નહીં. ઢોકળી દાળમાં દસથી બાર મિનિટમાં સારી રીતે રાંધાઈ જાય છે.

સ્ટેપ ૬ વઘાર તૈયાર કરવો
એક નાની કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, જીરું, લવિંગ, તજ, કરી પત્તા અને હિંગ ઉમેરો. વઘાર તડતડાય એટલે તરત જ દાળ ઢોકળી પર રેડો. આ વઘાર દાળ ઢોકળીમાં અદભૂત સુગંધ અને સ્વાદ ઉમેરે છે.

સ્ટેપ ૭ ફાઈનલ ટચ
ઉપરથી મગફળી અને ઝીણી સમારેલી કોથમીર ઉમેરો. એક મિનિટ ઉકળાવીને ગેસ બંધ કરો. દાળ ઢોકળી હવે પીરસવા માટે તૈયાર છે.

દાળ ઢોકળી વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટેની ટિપ્સ
વધુ ટેસ્ટી દાળ માટે
દાળમાં થોડું ઘી ઉમેરશો તો દાળ ઢોકળીનો સ્વાદ વધુ રિચ અને પરંપરાગત બની જાય છે.

ઢોકળી નરમ રહે તે માટે
ઢોકળીનો લોટ બહુ કઠણ ન બાંધવો. મધ્યમ કસેલો લોટ રાખશો તો ઢોકળી દાળમાં નરમ અને સ્વાદિષ્ટ બને છે.

સર્વિંગ સૂચન
ગરમાગરમ દાળ ઢોકળી ઉપરથી થોડું ઘી, લીંબુનો ટુકડો અને કાચી ડુંગળી સાથે પીરસો. શિયાળાના દિવસોમાં આ વાનગી એકદમ સંપૂર્ણ અને સંતોષકારક ભોજન બની જાય છે.
