શિયાળાની ઋતુમાં ઉત્તર ગુજરાતના ઘરમાં ખાસ બનાવાતું શાક એટલે લીલી હળદરનું શાક. તાજી લીલી હળદરની સુગંધ, હળવી તીખાશ અને મસાલાનો સરસ સંતુલન આ શાકને એકદમ અલગ ઓળખ આપે છે. યોગ્ય રીતે બનાવશો તો આ શાક પચવામાં હળવું, સ્વાદમાં ચટાકેદાર અને રોટલી-ભાખરી સાથે એકદમ મસ્ત લાગે છે.
આજે અમે તમને પરંપરાગત ઉત્તર ગુજરાત સ્ટાઈલમાં, એકદમ ટેસ્ટી અને ઘરેલુ સ્વાદવાળું લીલી હળદરનું શાક બનાવવાની સ્ટેપ બાય સ્ટેપ રીત બતાવી રહ્યા છીએ.
લીલી હળદરનું શાક શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| શિયાળાનું શાક | શરીરને ગરમી આપે |
| ઔષધીય ગુણ | રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારે |
| ચટાકેદાર સ્વાદ | ઉત્તર ગુજરાતની ઓળખ |
| ફાઈબર ભરપૂર | પાચનક્રિયા સુધારે |
| પરંપરાગત વાનગી | દાદી-નાનીની રેસીપી |
સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| લીલી હળદર | ૨ કપ (પાતળી કાપેલી) |
| ડુંગળી | ૧ નંગ (સમારેલી) |
| ટામેટું | ૧ નંગ (સમારેલું) |
| લીલી મરચી | ૧ |
| આદુ-લસણ પેસ્ટ | ૧ ચમચી |
| મગફળી પાવડર | ૨ ચમચી |
| તલ પાવડર | ૧ ચમચી |
| લાલ મરચું | ૧/૨ ચમચી |
| હળદર | ૧/૪ ચમચી |
| ધાણા જીરું પાવડર | ૧.૫ ચમચી |
| ગોળ | ૧ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| તેલ | ૨.૫ ચમચી |
| રાઈ | ૧/૨ ચમચી |
| જીરું | ૧/2 ચમચી |
| હિંગ | ચપટીભર |
| કોથમીર | ગાર્નિશ માટે |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ લીલી હળદર તૈયાર કરવી
સૌ પ્રથમ લીલી હળદરને સારી રીતે ધોઈ લો અને પાતળી સ્લાઈસમાં કાપો. હાથ પર રંગ ન ચડે તે માટે તેલ લગાવીને કાપશો તો સારું. કાપેલી હળદરને થોડા સમય માટે પાણીમાં રાખો જેથી કડવાશ થોડી ઘટે.
સ્ટેપ ૨ વઘાર તૈયાર કરવો
એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ અને જીરું ઉમેરો. રાઈ તડતડાય એટલે હિંગ, સમારેલી ડુંગળી અને લીલી મરચી ઉમેરો. ડુંગળી હળવી ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ આદુ-લસણ પેસ્ટ ઉમેરીને કાચો વાસ ન જાય ત્યાં સુધી શેકો.
સ્ટેપ ૩ ટામેટું અને મસાલા ઉમેરવા
હવે સમારેલું ટામેટું ઉમેરો અને તે નરમ થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ લાલ મરચું, હળદર અને ધાણા જીરું પાવડર ઉમેરો. મસાલો તેલ છોડે ત્યાં સુધી મધ્યમ આંચ પર હલાવતા રહો.
સ્ટેપ ૪ લીલી હળદર ઉમેરવી
હવે કાપેલી લીલી હળદર ઉમેરો અને મસાલા સાથે સારી રીતે મિક્સ કરો. ઉપરથી મગફળી પાવડર, તલ પાવડર અને ગોળ ઉમેરો. ઢાંકણ ઢાંકી ને ધીમી આંચ પર દસથી બાર મિનિટ શાક ચડવા દો. વચ્ચે એકાદ વાર હલાવો.
સ્ટેપ ૫ ફાઈનલ ટચ
હળદર નરમ થઈ જાય અને શાક સુકું દેખાય ત્યારે સ્વાદ ચેક કરો. જરૂર હોય તો મીઠું એડજસ્ટ કરો. ગેસ બંધ કરીને ઉપરથી ઝીણી સમારેલી કોથમીર છાંટો.
લીલી હળદરનું શાક વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટેની ટિપ્સ
કડવાશ ઘટાડવા માટે
હળદર કાપ્યા પછી થોડીવાર ગરમ પાણીમાં ઉકાળી લો અને પછી શાકમાં ઉમેરશો તો કડવાશ ઓછી રહેશે.
ખાટો-મીઠો ટેસ્ટ માટે
જો તમને વધુ ખાટાશ ગમે તો અંતમાં થોડું લીંબુનો રસ અથવા આમચૂર પાવડર ઉમેરો.
સર્વિંગ સૂચન
ઉત્તર ગુજરાતનું આ ચટાકેદાર લીલી હળદરનું શાક ગરમાગરમ ભાખરી, જ્વારની રોટલી કે બાજરીના રોટલા સાથે પીરસો. સાથે છાસ કે દહીં આપશો તો શિયાળાનું સંપૂર્ણ અને પૌષ્ટિક ભોજન તૈયાર થઈ જશે.
