શિયાળાની ઋતુમાં ગુજરાતના ઘરમાં ખાસ બનાવાતી મીઠાઈ એટલે અડદિયા. આ મીઠાઈ માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી પરંતુ શરીરને ગરમી આપે એવી પૌષ્ટિક પણ છે. ઉડદની દાળ, ઘી અને ડ્રાયફ્રૂટથી બનેલું અડદિયા શિયાળામાં શક્તિ વધારવા માટે ખાસ માનવામાં આવે છે. ગુજરાતમાં મકરસંક્રાંતિ, લગ્ન પ્રસંગો અને ખાસ મહેમાનો માટે અડદિયા બનાવવાની પરંપરા રહી છે.
આજે અમે તમને ઘરેજ, બજાર જેવી જ સ્વાદિષ્ટ અને ખમ્મરદાર અડદિયા બનાવવાની પરંપરાગત રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ સમજાવી રહ્યા છીએ.
અડદિયા શા માટે ખાસ મીઠાઈ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| ગરમ તાસીર | શિયાળામાં શરીરને ગરમી આપે |
| પ્રોટીન ભરપૂર | ઉડદ દાળથી શક્તિ વધે |
| લાંબા સમય સુધી ચાલે | સ્ટોર કરી શકાય એવી મીઠાઈ |
| પરંપરાગત રેસીપી | દાદી-નાનીની ખાસ વાનગી |
| ઊર્જાદાયક | થાક અને નબળાઈ દૂર કરે |
અડદિયા માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| ઉડદની ધોઈને છાલ ઉતારેલી દાળ | ૧ કપ |
| ઘી | ૧ કપ |
| ગોળ (ખીસેલું) | ૧ કપ |
| ખાંડ (વૈકલ્પિક) | ૧/૪ કપ |
| એલચી પાવડર | ૧ ચમચી |
| સુકું આદુ પાવડર | ૧ ચમચી |
| જાયફળ પાવડર | ૧/૪ ચમચી |
| ખસખસ | ૨ ચમચી |
| બદામ (કાપેલા) | ૨ ચમચી |
| કાજુ (કાપેલા) | ૨ ચમચી |
| પિસ્તા (કાપેલા) | ૨ ચમચી |
| ગુંદર (ખાવાનો) | ૨ ચમચી |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ ઉડદની દાળ તૈયાર કરવી
સૌ પ્રથમ ઉડદની દાળને બે થી ત્રણ કલાક માટે પાણીમાં પલાળી રાખો. ત્યારબાદ પાણી નિતારીને દાળને મિક્સરમાં દરદરી પીસી લો. દાળ બહુ બારીક પીસવી નહીં, થોડું દરદરો ટેક્સચર રહેશે તો અડદિયા વધુ ખમ્મરદાર બને છે. આ સ્ટેજ અડદિયાની ટેક્સચર માટે ખૂબ મહત્વનો છે.
સ્ટેપ ૨ ગુંદર તળવો
એક કડાઈમાં થોડું ઘી ગરમ કરો. તેમાં ખાવાનો ગુંદર નાખીને ફુલીએ ત્યાં સુધી તળો. ગુંદર ફૂલ્યા પછી તેને બહાર કાઢીને ઠંડુ થવા દો અને હાથથી કરચરો. આ ગુંદર અડદિયાને ખાસ પૌષ્ટિક બનાવે છે.
સ્ટેપ ૩ ઉડદની દાળ શેકવી
હવે એક જ કડાઈમાં બાકીનું ઘી ગરમ કરો. તેમાં પીસેલી ઉડદની દાળ ઉમેરો. ધીમી આંચ પર સતત હલાવતા રહો. દાળનો રંગ બદલી ને સુવર્ણ થાય અને ઘી છૂટું પડે ત્યાં સુધી શેકો. આ પ્રક્રિયા થોડી સમય લે છે પરંતુ અડદિયાનો સાચો સ્વાદ અહીંથી જ આવે છે.
સ્ટેપ ૪ ખસખસ અને ડ્રાયફ્રૂટ ઉમેરવા
દાળ સારી રીતે શેકાઈ જાય પછી તેમાં ખસખસ ઉમેરો અને થોડીવાર શેકો. ત્યારબાદ કાપેલા બદામ, કાજુ, પિસ્તા અને કરચરેલો ગુંદર ઉમેરો. આ બધું સરખું મિક્સ કરો જેથી ડ્રાયફ્રૂટ દરેક જગ્યાએ ફેલાય.
સ્ટેપ ૫ ગોળ અને મસાલા ઉમેરવા
હવે ગેસ બંધ કરો અને મિશ્રણ થોડું ઠંડું થવા દો. ત્યારબાદ તેમાં ખીસેલો ગોળ અને ખાંડ ઉમેરો. સાથે એલચી પાવડર, સુકું આદુ પાવડર અને જાયફળ પાવડર ઉમેરો. બધી સામગ્રી સારી રીતે મિક્સ કરો જેથી ગોળ સરખું પીગળી જાય અને મિશ્રણ એકરૂપ બને.
સ્ટેપ ૬ અડદિયા સેટ કરવું
તૈયાર મિશ્રણને ઘી લગાવેલી થાળીમાં સમાન રીતે પાથરો. ઉપરથી હળવે હાથે દબાવો જેથી અડદિયા સરખું સેટ થાય. સંપૂર્ણ ઠંડું થયા પછી ચોરસ કે ડાયમંડ આકારમાં કાપો.
અડદિયા વધુ સરસ બનાવવા માટેની ટિપ્સ
ધીમી આંચ સૌથી મહત્વની
ઉડદની દાળ હંમેશા ધીમી આંચ પર જ શેકવી. ઉતાવળ કરશો તો દાળ બળી શકે છે અને અડદિયાનો સ્વાદ બગડી શકે છે.
સ્ટોરેજ ટિપ
અડદિયાને હવાબંધ ડબ્બામાં રાખશો તો પંદરથી વીસ દિવસ સુધી આરામથી ચાલે છે અને સ્વાદ પણ જળવાઈ રહે છે.
સર્વિંગ સૂચન
શિયાળાની ઠંડીમાં અડદિયા એક ગ્લાસ ગરમ દૂધ સાથે પીરસો. સ્વાદ અને પોષણ બન્નેનો આનંદ એકસાથે મળશે અને આ પરંપરાગત ગુજરાતી મીઠાઈની સાચી મજા આવશે.
