શિયાળાની ઠંડીમાં ઉત્તર ગુજરાત ખાસ કરીને મહેસાણા તરફ ડુંગળીયું એટલે ઘરઘરની ફેમસ વાનગી. અલગ અલગ શાકભાજી, લીલો લસણ, લીલી હળદર અને દેશી મસાલા સાથે ધીમી આંચે ચડતું ડુંગળીયું માટીની હાંડીમાં બને તો તેનો અસલી ધુમાડાવાળો સ્વાદ અને સુગંધ એકદમ અલગ લેવલની આવે છે. ગામઠી સ્ટાઈલમાં બનતું આ ડુંગળીયું ભાખરી અને છાસ સાથે ખાશો તો શિયાળાની મજા બમણી થઈ જશે.
આજે અમે તમને ઘરેજ સરળ રીતે, ગેસ પર પણ માટીની હાંડી જેવો ટેસ્ટ આવે એવી મહેસાણા સ્ટાઈલ ડુંગળીયું બનાવવાની પરફેક્ટ રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવી રહ્યા છીએ.
મહેસાણા નું ડુંગળીયું શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| શિયાળાની સ્પેશ્યલ વાનગી | ઠંડીમાં ગરમી આપે |
| વિવિધ શાકભાજી | પૌષ્ટિક અને ભરપૂર |
| ધીમી આંચે રાંધેલું | સ્વાદ અંદર સુધી ઉતરે |
| માટીની હાંડીનો ટેસ્ટ | અસલી ગામઠી સુગંધ |
| ભાખરી સાથે પરફેક્ટ | દેશી ગુજરાતી થાળી |
ડુંગળીયું માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| બટેટા | ૨ નંગ |
| રીંગણ | ૨ નંગ |
| સુરન | ૧ કપ |
| રતાળું | ૧ કપ |
| કાચા કેળા | ૨ નંગ |
| તુવેરના ઠોઠા | ૧ કપ |
| વટાણા | ૧ કપ |
| લીલી હળદર | ૧/૨ કપ |
| લીલો લસણ | ૧ કપ |
| મેથીના મૂઠિયા | ૧ કપ |
| ડુંગળી | ૨ નંગ (મોટા ટુકડા) |
| લીલા મરચા | ૨ |
| આદુ | ૧ ઇંચ |
| મગફળી પાવડર | ૩ ચમચી |
| તલ પાવડર | ૨ ચમચી |
| ધાણા જીરું પાવડર | ૨ ચમચી |
| લાલ મરચું | ૧ ચમચી |
| હળદર | ૧/૨ ચમચી |
| ગોળ | ૨ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| તેલ | ૪ ચમચી |
| રાઈ | ૧ ચમચી |
| જીરું | ૧ ચમચી |
| હિંગ | ૧/૨ ચમચી |
| કોથમીર | ગાર્નિશ માટે |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ શાકભાજી તૈયાર કરવી
સૌ પ્રથમ તમામ શાકભાજીને સારી રીતે ધોઈ લો અને મોટા ટુકડામાં કાપો. ડુંગળી પણ મોટા ટુકડામાં રાખવી જેથી ડુંગળીયામાં તેનો મીઠો અને દેશી સ્વાદ સારી રીતે આવે. મોટા ટુકડા રાખવાથી શાક ધીમી આંચે સરસ ચડે છે અને મસળી નથી જતા.
સ્ટેપ ૨ લીલો મસાલો તૈયાર કરવો
મિક્સી જારમાં લીલો લસણ, લીલા મરચા, આદુ, મગફળી પાવડર, તલ પાવડર, ધાણા જીરું પાવડર, લાલ મરચું, હળદર, ગોળ અને મીઠું ભેગું કરો. થોડું પાણી ઉમેરીને દરદરો લીલો મસાલો પીસો. આ મસાલો જ ડુંગળીયાનો અસલી ટેસ્ટ બનાવે છે.
સ્ટેપ ૩ હાંડીમાં વઘાર કરવો
જો તમારી પાસે માટીની હાંડી હોય તો તેમાં તેલ ગરમ કરો. હવે રાઈ અને જીરું ઉમેરો. રાઈ તડતડાય એટલે હિંગ ઉમેરો. પછી તૈયાર લીલો મસાલો ઉમેરો અને બે થી ત્રણ મિનિટ સાંતળો જેથી મસાલાનો કાચો વાસ દૂર થાય અને સુગંધ ફેલાય.
સ્ટેપ ૪ શાકભાજી ઉમેરવી
હવે પહેલા કઠણ શાકભાજી જેમ કે સુરન, બટેટા, રતાળું અને તુવેરના ઠોઠા ઉમેરો. મસાલા સાથે સારી રીતે મિક્સ કરો. પછી રીંગણ, કાચા કેળા, વટાણા, લીલી હળદર, ડુંગળી અને અંતમાં મેથીના મૂઠિયા ઉમેરો.
સ્ટેપ ૫ ધીમી આંચે ચડાવવું
ઉપરથી થોડું પાણી છાંટો. હાંડીને ઢાંકીને એકદમ ધીમી આંચ પર ૨૫ થી ૩૦ મિનિટ સુધી ડુંગળીયું ચડવા દો. વચ્ચે એકાદ વાર હળવે હાથે હલાવો જેથી શાક સરખા ચડે અને તૂટે નહીં. ધીમી આંચ પર રાંધવાથી જ અસલી મહેસાણા ટેસ્ટ આવે છે.
સ્ટેપ ૬ ફાઈનલ ટચ
શાક નરમ થઈ જાય અને તેલ ઉપર દેખાય ત્યારે ગેસ બંધ કરો. ઉપરથી ઝીણી સમારેલી કોથમીર છાંટો. હવે મહેસાણા સ્ટાઈલ ડુંગળીયું ગરમાગરમ પીરસવા માટે તૈયાર છે.
ડુંગળીયું વધુ ટેસ્ટી બનાવવા માટેની ટિપ્સ
માટીની હાંડીનો અસલી સ્વાદ
જો માટીની હાંડી ન હોય તો ભારે તળિયાવાળી કડાઈમાં બનાવો અને અંતમાં બે મિનિટ માટે ઢાંકણ બંધ રાખો જેથી ધુમાડાવાળો ટેસ્ટ થોડો આવે.
ભાખરી સાથે પરફેક્ટ કોમ્બો
ડુંગળીયું હંમેશા ભાખરી અને છાસ સાથે પીરસો. આ જોડ શિયાળામાં શરીરને ગરમી આપે અને પેટ ભરાઈ જાય એવો સંતોષ આપે છે.
સર્વિંગ સૂચન
ગરમાગરમ મહેસાણા ફેમસ ડુંગળીયું ભાખરી, કાચી ડુંગળી અને છાસ સાથે પીરસો. જો તમે માટીની હાંડીમાં બનાવશો તો અસલી મહેસાણા ટેસ્ટ અને સુગંધ તમારા ઘરમાં જ અનુભવાશે.
