સુરતનું નામ આવે એટલે તરત જ સેવ ખમણી યાદ આવે એવી એકદમ ફેમસ અને મસ્ત નાસ્તા વાનગી છે. નરમ ખમણી, મસાલેદાર ચટાકો, ઉપરથી સેવ અને લીંબુનો ખાટો ટચ મળીને તેનો સ્વાદ એકદમ અલગ લેવલ પર લઈ જાય છે. સુરતમાં ઘણા લોકો સવારના નાસ્તામાં સેવ ખમણી ખાય છે અને સાંજની ચા સાથે પણ આ વાનગી એકદમ પરફેક્ટ લાગે છે. ઘરેજ જો સાચી રીતે બનાવશો તો બજાર જેવી જ નરમ, સુગંધિત અને ચટપટી સેવ ખમણી તૈયાર થઈ જશે.
આજે અમે તમને ઘરેજ, સુરત જેવી ફેમસ સેવ ખમણી બનાવવાની પરફેક્ટ રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવી રહ્યા છીએ.
સેવ ખમણી શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| સુરતની ફેમસ વાનગી | લારી સ્ટાઈલ ટેસ્ટ |
| નરમ અને ચટાકેદાર | મસાલાનો પરફેક્ટ ઝાટકો |
| સેવ સાથે મજા | ક્રંચી ટોપિંગ |
| ચા સાથે પરફેક્ટ | નાસ્તામાં બેસ્ટ |
| ઝટપટ બને | સરળ રીત |
સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| ચણા દાળ | ૧ કપ (૪ થી ૫ કલાક પલાળેલી) |
| દહીં | ૨ ચમચી |
| લીંબુનો રસ | ૧ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| હળદર | ૧/૨ ચમચી |
| આદુ-મરચા પેસ્ટ | ૧ ચમચી |
| ઈનો | ૧ ચમચી |
| પાણી | જરૂર મુજબ |
વઘાર માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| તેલ | ૨ ચમચી |
| રાઈ | ૧ ચમચી |
| તલ | ૧ ચમચી |
| હિંગ | ચપટીભર |
| લીલા મરચા | ૨ (ચીરીને) |
| કડી પત્તા | ૮ થી ૧૦ |
| ખાંડ | ૧ ચમચી |
| પાણી | ૧/૨ કપ |
ટોપિંગ માટે
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| સેવ | જરૂર મુજબ |
| ઝીણી સમારેલી ડુંગળી | ૧ નંગ |
| કોથમીર | જરૂર મુજબ |
| લીંબુ | પીરસવા માટે |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ દાળની પેસ્ટ બનાવવી
સૌ પ્રથમ પલાળેલી ચણા દાળને સારી રીતે ધોઈ લો. હવે મિક્સીમાં દાળને થોડું પાણી ઉમેરીને દરદરી પેસ્ટ બનાવો. પેસ્ટ વધારે સ્મૂથ નહીં રાખવી, થોડું દરદરી રહેશે તો સેવ ખમણીનો અસલી ટેક્સચર આવશે. પછી તેમાં દહીં, લીંબુનો રસ, મીઠું, હળદર અને આદુ-મરચા પેસ્ટ ઉમેરો અને સરસ રીતે મિક્સ કરો.
સ્ટેપ ૨ સ્ટીમમાં ખમણી બનાવવી
હવે સ્ટીમર અથવા કુકરમાં પાણી ગરમ કરો. એક થાળી અથવા ટીનમાં તેલ લગાવીને દાળનું મિશ્રણ રેડો. ઉપરથી ઈનો ઉમેરો અને હળવે મિક્સ કરો. તરત જ સ્ટીમરમાં મૂકી ૧૫ થી ૨૦ મિનિટ સુધી સ્ટીમ આપો. સ્ટીમ પછી થાળી બહાર કાઢીને ઠંડી થવા દો.
સ્ટેપ ૩ ખમણી ચુરચુરું કરવી
ખમણી ઠંડી થાય પછી તેને હાથથી અથવા કાંટાથી ચુરચુરું કરી લો. આ સ્ટેપમાં ખમણી એકદમ નરમ અને દાણા દાણા જેવી બનશે. સેવ ખમણીની ઓળખ જ આ ટેક્સચર છે, એટલે ચુરચુરું કરવું ખૂબ જરૂરી છે.
સ્ટેપ ૪ વઘાર તૈયાર કરવો
એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, તલ, હિંગ, લીલા મરચા અને કડી પત્તા ઉમેરો. હવે તેમાં ખાંડ અને ૧/૨ કપ પાણી ઉમેરો અને એક મિનિટ ઉકાળો. આ મીઠું-તીખું વઘાર સેવ ખમણીમાં સુરત જેવી ચટપટી મજા લાવે છે.
સ્ટેપ ૫ ખમણીમાં વઘાર મિક્સ કરવો
હવે ચુરચુરું કરેલી ખમણીમાં તૈયાર વઘાર ઉમેરો અને હળવે હાથે મિક્સ કરો. ખમણી વધારે દબાવવી નહીં, નહીં તો તે લીસી થઈ જશે. બે મિનિટ સુધી ઢાંકીને રાખશો તો વઘારનો સ્વાદ અંદર સુધી ઉતરી જશે અને ખમણી વધુ મસ્ત બનશે.
સ્ટેપ ૬ ટોપિંગ અને સર્વિંગ
હવે પ્લેટમાં સેવ ખમણી કાઢો. ઉપરથી ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, કોથમીર અને ભરપૂર સેવ નાખો. છેલ્લે લીંબુ દબાવીને પીરસો. સુરતની ફેમસ સેવ ખમણી હવે એકદમ તૈયાર છે અને તેનો ટેસ્ટ લારી જેવી મજા આપશે.
સેવ ખમણી વધુ ટેસ્ટી બનાવવા માટેની ટિપ્સ
વધુ નરમ ખમણી માટે
દાળ પલાળ્યા પછી પેસ્ટ વધારે પાતળી ન રાખવી અને સ્ટીમ પછી ઠંડી થવા દેવી. ઠંડી થયા પછી જ ચુરચુરું કરશો તો ટેક્સચર એકદમ પરફેક્ટ આવશે.
સુરત જેવી ચટાકેદાર મજા માટે
વઘારમાં ખાંડ અને લીંબુનો બેલેન્સ રાખશો તો સેવ ખમણીનો અસલી સુરતી સ્વાદ આવશે. ઉપરથી સેવ વધારે નાખશો તો ક્રંચ પણ વધશે અને ટેસ્ટ ડબલ થશે.
સર્વિંગ સૂચન
સેવ ખમણી ગરમાગરમ પીરસશો તો તેનો સ્વાદ વધુ મસ્ત લાગે છે. ચા સાથે કે સાંજના નાસ્તામાં આ વાનગી એકદમ પરફેક્ટ છે અને મહેમાન આવે ત્યારે પણ ઝટપટ બનાવી શકાય તેવી સુરતની ફેમસ ડિશ છે.
