ગુજરાતી રસોડાની સૌથી પૌષ્ટિક અને ભરપૂર વાનગીમાં હાંડવોનું નામ સૌથી પહેલા આવે છે. બહારથી કરકરો અને અંદરથી એકદમ નરમ એવો હાંડવો નાસ્તામાં પણ ચાલે અને હલકા ભોજન તરીકે પણ એકદમ પરફેક્ટ રહે છે. દાળ, ચોખા અને શાકભાજીથી બનેલો હાંડવો પ્રોટીન, ફાઈબર અને ઊર્જાથી ભરપૂર હોય છે.
આજે અમે તમને પરંપરાગત ગુજરાતી રીતથી, ઘરેજ, એકદમ સ્વાદિષ્ટ અને હેલ્ધી હાંડવો બનાવવાની સ્ટેપ બાય સ્ટેપ રીત બતાવી રહ્યા છીએ.
ગુજરાતી હાંડવો શા માટે હેલ્ધી છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| પ્રોટીન ભરપૂર | દાળથી શરીરને શક્તિ આપે |
| ફાઈબર | પાચનક્રિયા સુધારે |
| સંપૂર્ણ ભોજન | શાક અને અનાજ એકસાથે |
| ઓછી ચીકાશ | હેલ્ધી નાસ્તા માટે યોગ્ય |
| લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે | ભૂખ ઓછું લાગે |
હાંડવો માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| ચોખા | ૧ કપ |
| ચણા દાળ | ૧/૨ કપ |
| તુવેર દાળ | ૧/૨ કપ |
| ઉડદ દાળ | ૧/૪ કપ |
| મગની દાળ | ૧/૪ કપ |
| દહીં | ૧ કપ |
| લૌકી (દૂધી) | ૧ કપ (કિસેલી) |
| ગાજર | ૧/૨ કપ (કિસેલું) |
| ડુંગળી | ૧ નંગ (સમારેલી) |
| લીલી મરચી | ૧ |
| આદુ | ૧ ઇંચ |
| હળદર | ૧/૨ ચમચી |
| લાલ મરચું | ૧/૨ ચમચી |
| ધાણા જીરું પાવડર | ૧ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| ઇનો / ફ્રૂટ સોલ્ટ | ૧ ચમચી |
| તેલ | જરૂર મુજબ |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ દાળ અને ચોખા પલાળવા
સૌ પ્રથમ ચોખા અને બધી દાળને સાથે ભેગી કરીને સારી રીતે ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેમને છ થી આઠ કલાક અથવા રાતભર પાણીમાં પલાળી રાખો. પલાળવાથી હાંડવો વધુ નરમ અને પચવામાં હળવો બને છે.
સ્ટેપ ૨ બેટર પીસવું
પલાળેલા ચોખા અને દાળનું પાણી નિતારીને મિક્સરમાં દરદરો પીસો. બેટર બહુ જ સ્મૂથ ન હોવું જોઈએ. તેમાં દહીં ઉમેરીને સારી રીતે મિક્સ કરો. બેટરને ઢાંકીને છ થી આઠ કલાક માટે હળવો આથો આવવા દો.
સ્ટેપ ૩ શાકભાજી અને મસાલા ઉમેરવા
આથો આવેલ બેટરમાં કિસેલી દૂધી, ગાજર, સમારેલી ડુંગળી, લીલી મરચી-આદુ પેસ્ટ, હળદર, લાલ મરચું, ધાણા જીરું પાવડર અને મીઠું ઉમેરો. બધી સામગ્રી સારી રીતે મિક્સ કરો. આ સ્ટેજ પર બેટર સુગંધિત અને ભરપૂર બને છે.
સ્ટેપ ૪ ઇનો ઉમેરવું
હાંડવો શેકતા પહેલાં બેટરમાં ઇનો ઉમેરો અને હળવે હાથે મિક્સ કરો. ઇનો ઉમેર્યા પછી તરત જ શેકવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવી જેથી હાંડવો ફૂલો અને અંદરથી નરમ રહે.
સ્ટેપ ૫ હાંડવો શેકવો
એક ભારે તવો અથવા કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ, તલ અને કરી પત્તાનો વઘાર કરો. હવે બેટર ઢાળી ને ઢાંકણ ઢાંકી ધીમી આંચ પર શેકો. નીચેનો ભાગ સુવર્ણ કરકરો થાય પછી હાંડવો પલટાવો અને બીજી બાજુ પણ સરખો શેકો.
સ્ટેપ ૬ ફાઈનલ ટચ
હાંડવો બન્ને બાજુથી સરખો શેકાઈ જાય પછી ગેસ બંધ કરો. થોડો સમય આરામ આપવા દો. હવે હાંડવો કાપીને પીરસવા માટે તૈયાર છે.
હાંડવો વધુ સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટેની ટિપ્સ
કરકરું હાંડવો માટે
છેલ્લે ઢાંકણ હટાવીને થોડીવાર ઊંચી આંચ પર શેકશો તો હાંડવો બહારથી વધુ કરકરો બને છે.
વધુ હેલ્ધી બનાવવા માટે
બેટરમાં થોડા સીંગદાણા અથવા તલ ઉમેરશો તો હાંડવો વધુ પૌષ્ટિક બને છે અને સ્વાદ પણ વધે છે.
સર્વિંગ સૂચન
ગરમાગરમ ગુજરાતી હાંડવો લીલી ચટણી, દહીં અથવા છાસ સાથે પીરસો. સવારના નાસ્તા કે સાંજના હલકા ભોજન માટે આ એકદમ સંતુલિત અને હેલ્ધી વિકલ્પ છે.
