શિયાળાની ઠંડીમાં જ્યારે હળવો, ગરમાગરમ અને પચવામાં સરળ નાસ્તો ખાવાનું મન થાય ત્યારે સુરતી ઇદડા સૌથી પહેલા યાદ આવે છે. સફેદ રંગના, હળવા ખાટા સ્વાદવાળા અને એકદમ પોચા એવા ઇદડા સુરત અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે. ઇદડા દેખાવમાં સાદા લાગે છે પરંતુ સાચી રીતથી બનાવવામાં આવે તો મોઢામાં મુકતા જ ઓગળી જાય એવા બને છે.
આજે અમે તમને પરંપરાગત સુરતી રીતથી, એકદમ રૂજેવા, પોચા અને ખાટા ઇદડા ઘરેજ બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવી રહ્યા છીએ.
ગુજરાતી ઇદડા શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| એકદમ પોચા | મોઢામાં મુકતા જ ઓગળી જાય |
| હળવો ખાટો સ્વાદ | પચવામાં સહેલો |
| ઓછી ચીકાશ | હેલ્ધી નાસ્તો |
| ઠંડી માટે યોગ્ય | શરીરને ગરમી આપે |
| બાળકોને ગમે | નરમ અને સોફ્ટ |
ઇદડા માટેની સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| ચોખા | ૧ કપ |
| ઉડદ દાળ | ૧/૨ કપ |
| ખાટી છાસ | ૧ કપ |
| પાણી | જરૂર મુજબ |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| ઇનો / ફ્રૂટ સોલ્ટ | ૧ ચમચી |
વઘાર માટે
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| તેલ | ૨ ચમચી |
| રાઈ | ૧ ચમચી |
| લીલા મરચા | ૨ (લાંબા કાપેલા) |
| કરી પત્તા | ૮ થી ૧૦ |
| હિંગ | ચપટીભર |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ ચોખા અને દાળ પલાળવા
સૌ પ્રથમ ચોખા અને ઉડદ દાળને સાથે ભેગા કરીને સારી રીતે ધોઈ લો. ત્યારબાદ તેને છ થી આઠ કલાક અથવા રાતભર પાણીમાં પલાળી રાખો. પલાળવાથી ઇદડાનું બેટર વધુ નરમ બને છે અને સ્ટીમિંગ વખતે પોચું રહે છે.

સ્ટેપ ૨ બેટર પીસવું અને આથો લાવવો
પલાળેલા ચોખા અને દાળનું પાણી નિતારીને મિક્સરમાં સરસ સ્મૂથ બેટર પીસો. હવે તેમાં ખાટી છાસ અને સ્વાદ મુજબ મીઠું ઉમેરો. બેટરને ઢાંકીને ગરમ જગ્યાએ આઠ થી દસ કલાક માટે આથો આવવા દો. આથો આવ્યા પછી બેટર હળવું ફૂલેલું દેખાશે.

સ્ટેપ ૩ ઇદડા સ્ટીમ કરવું
સ્ટીમર અથવા કુકરમાં પાણી ગરમ થવા મૂકો. આથો આવેલ બેટરમાં ઇનો ઉમેરો અને હળવે હાથે મિક્સ કરો. તરત જ તેલ લગાવેલી થાળી કે ઇદડા પ્લેટમાં બેટર ઢાળો. મધ્યમ આંચ પર પંદરથી અઢાર મિનિટ ઇદડા સ્ટીમ કરો.

સ્ટેપ ૪ વઘાર તૈયાર કરવો
એક નાની કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો. તેમાં રાઈ ઉમેરો. રાઈ તડતડાય એટલે લીલા મરચા, કરી પત્તા અને હિંગ ઉમેરો. આ વઘાર તરત જ તૈયાર ઇદડા પર રેડો જેથી સુગંધ અંદર સુધી ઉતરી જાય.

સ્ટેપ ૫ ઇદડા કાપવા અને પીરસવા
ઇદડા ઠંડા થવા દો અને પછી ચોરસ ટુકડામાં કાપો. ઉપરથી વઘારનું તેલ સરખું ફેલાવો. ગરમાગરમ ઇદડા પીરસવા માટે તૈયાર છે.

ઇદડા વધુ પોચા બનાવવા માટેની ખાસ ટિપ્સ
છાસ ખાટી હોવી જરૂરી
ખાટી છાસથી જ ઇદડામાં યોગ્ય ખાટાશ અને પોચાશ આવે છે. બહુ તાજી છાસ લેશો તો ઇદડા ફિક્કા લાગશે.

ઇનો છેલ્લે ઉમેરવો
ઇનો હંમેશા સ્ટીમ કરતા પહેલાં જ ઉમેરવો. વહેલું ઉમેરશો તો બેટર બેસી જશે અને ઇદડા પોચા નહીં બને.

સર્વિંગ સૂચન
ગરમાગરમ સુરતી ઇદડા લીલી ચટણી, મરચાંની ચટણી અથવા માત્ર એવી જ પીરસો. ઠંડીના દિવસોમાં આ હળવો, પોચો અને ખાટો નાસ્તો એકદમ પરફેક્ટ પસંદગી છે.
