છોલે મસાલા એવી લોકપ્રિય ઉત્તર ભારતીય વાનગી છે જેનો ઘાટો મસાલેદાર સ્વાદ લગભગ દરેકને ગમે છે. ખાસ કરીને જ્યારે ગરમાગરમ ભટુરા, પુરી અથવા જીરા રાઈસ સાથે છોલે પીરસવામાં આવે ત્યારે સામાન્ય જમણ પણ ખૂબ જ ખાસ બની જાય છે. કાબુલી ચણા લાંબા સમય સુધી પલાળી અને યોગ્ય મસાલામાં ધીમે રાંધીને બનાવવામાં આવે તો તેની ગ્રેવી ખૂબ જ સમૃદ્ધ બને છે અને દરેક ચણામાં મસાલાનો સ્વાદ સારી રીતે ઉતરે છે. બહાર મળતા છોલેમાં ખાસ સુગંધ અને ઘાટાપણું હોય છે, પરંતુ યોગ્ય રીત અપનાવવામાં આવે તો ઘરેજ પણ એ જ રેસ્ટોરન્ટ જેવી ટેસ્ટ સરળતાથી મેળવી શકાય છે.
આજે અમે તમને ઘરેજ એકદમ સરળ રીતે, મસાલેદાર ગ્રેવી, નરમ ચણા અને શાહી ઉત્તર ભારતીય સ્વાદ સાથે પંજાબી છોલે મસાલા બનાવવાની સંપૂર્ણ રીત સ્ટેપ બાય સ્ટેપ બતાવી રહ્યા છીએ.
પંજાબી છોલે મસાલા શા માટે ખાસ છે
| ગુણધર્મ | ફાયદો |
|---|---|
| ઘાટી ગ્રેવી | ભટુરા અને પુરી સાથે ખૂબ જ ગમે |
| કાબુલી ચણાથી ભરપૂર | પ્રોટીન અને પોષણ મળે |
| મસાલેદાર સ્વાદ | ઉત્તર ભારતીય સ્ટાઈલનો અનુભવ આપે |
| લાંબા સમય સુધી તાજું રહે | લંચ અને ડિનર બંને માટે યોગ્ય |
| ખાસ પ્રસંગ માટે યોગ્ય | મહેમાનો માટે પણ સરસ વિકલ્પ |
સામગ્રી
| સામગ્રી | પ્રમાણ |
|---|---|
| કાબુલી ચણા | ૧ કપ |
| ડુંગળી | ૨ નંગ બારીક સમારેલી |
| ટમેટા | ૩ નંગ પ્યુરી કરેલા |
| આદુ-લસણ પેસ્ટ | ૧ ચમચી |
| લીલા મરચા | ૨ |
| તેલ | ૨ ચમચી |
| જીરું | ૧ ચમચી |
| તેજપાન | ૨ |
| હળદર | ૧/૪ ચમચી |
| લાલ મરચું | ૧ ચમચી |
| ધાણા પાવડર | ૧ ચમચી |
| જીરું પાવડર | ૧/૨ ચમચી |
| ગરમ મસાલો | ૧/૨ ચમચી |
| છોલે મસાલો | ૧ ચમચી |
| મીઠું | સ્વાદ મુજબ |
| કોથમીર | ગાર્નિશ માટે |
બનાવવાની રીત
સ્ટેપ ૧ ચણા પલાળવા અને બાફવા
સૌ પ્રથમ કાબુલી ચણાને સારી રીતે ધોઈને આખી રાત માટે પાણીમાં પલાળી રાખો. લાંબા સમય સુધી પલાળવાથી ચણા સારી રીતે ફૂલે છે અને બાફ્યા પછી વધુ નરમ બને છે. બીજા દિવસે કુકરમાં ચણા સાથે પાણી અને થોડું મીઠું ઉમેરો અને ચારથી પાંચ સિટી સુધી બાફો. ચણા સોફ્ટ હોવા જોઈએ પરંતુ સંપૂર્ણ તૂટે નહીં.
સ્ટેપ ૨ મસાલાનો બેઝ તૈયાર કરવો
એક કડાઈમાં તેલ ગરમ કરો અને તેમાં જીરું તથા તેજપાન ઉમેરો. હવે ડુંગળી ઉમેરો અને ગોલ્ડન થાય ત્યાં સુધી ધીમે સાંતળો. ડુંગળી યોગ્ય રીતે શેકાશે તો ગ્રેવીનો સ્વાદ વધુ ઊંડો બને છે. હવે આદુ-લસણ પેસ્ટ અને લીલા મરચા ઉમેરો અને સુગંધ આવે ત્યાં સુધી શેકો.
સ્ટેપ ૩ ટમેટા અને મસાલા ઉમેરવા
હવે ટમેટાની પ્યુરી ઉમેરો અને ધીમે ધીમે શેકો. પછી હળદર, લાલ મરચું, ધાણા પાવડર, જીરું પાવડર, છોલે મસાલો અને મીઠું ઉમેરો. મસાલામાંથી તેલ છૂટે ત્યાં સુધી ધીમે શેકતા રહો કારણ કે આ સ્ટેજે જ ગ્રેવીનો મૂળ સ્વાદ તૈયાર થાય છે.
સ્ટેપ ૪ ચણા મિક્સ કરીને ધીમે ઉકાળવા
હવે બાફેલા ચણા મસાલામાં ઉમેરો. સાથે થોડું બાફેલું પાણી પણ ઉમેરો જેથી ગ્રેવી યોગ્ય ઘાટાપણાની બને. ધીમે આંચ પર દસ મિનિટ સુધી ઉકળવા દો જેથી દરેક ચણામાં મસાલો સારી રીતે ભળી જાય.
સ્ટેપ ૫ ઘાટી ગ્રેવી તૈયાર કરવી
થોડા ચણાને ચમચીથી હળવાં મસળી દો જેથી ગ્રેવી વધુ ઘાટી બને. આ સ્ટેપથી રેસ્ટોરન્ટ જેવી ટેક્સચર મળે છે અને સ્વાદ વધુ સમૃદ્ધ લાગે છે.
સ્ટેપ ૬ ફાઈનલ ટચ
અંતમાં ગરમ મસાલો ઉમેરો અને ઉપરથી કોથમીર છાંટો. ઇચ્છા હોય તો થોડું બટર પણ ઉમેરો જેથી વધુ સમૃદ્ધ સ્વાદ મળે.
પંજાબી છોલે મસાલા વધુ ટેસ્ટી બનાવવા માટેની ટિપ્સ
જો વધુ ગાઢ રંગ અને રેસ્ટોરન્ટ જેવી સુગંધ જોઈએ તો ચણા બાફતી વખતે એક ટી બેગ અથવા કાળી ચા થોડું ઉમેરો. આથી ચણાનો રંગ વધુ સુંદર આવે છે. અંતમાં લીંબુનો થોડો રસ ઉમેરવાથી સ્વાદ વધુ સંતુલિત બને છે.
સર્વિંગ સૂચન
પંજાબી છોલે મસાલાને ગરમાગરમ ભટુરા, પુરી, પરાઠા અથવા જીરા રાઈસ સાથે પીરસશો તો સંપૂર્ણ ઉત્તર ભારતીય જમણ તૈયાર થઈ જશે. ઉપરથી કાચી ડુંગળી અને લીંબુ આપશો તો સ્વાદ વધુ વધશે.
